مصطفی رحیمی
گزارشگر رسانه صدا
یکی از عملیات‌های محدود و مهمی که در سومین سال شروع جنگ تحمیلی- ۱۳۶۱- انجام گرفت عملیات محرم بود که طرح ریزی آن در مهر همان سال با هدف آزادسازی ارتفاعات جبال حمرین و بیات در منطقه دهلران- موسیان به مدت ده روز انجام گرفت.
این عملیات از ساعت ۲۲ و ۷ دقیقه شب ۱۰ آبان سال ۱۳۶۱ با رمز – یا زینب (س) – آغاز شد. نیروهای عمل کننده در محورهای قائم ۱ و ۲ و قسمتی از قائم ۳ تا صبح موفق شدند به اهداف تعیین شده خود دست یابند. مرحله دوم عملیات هم در ساعت ۳ و ۱۵ دقیقه بامداد ۱۲ آبان‌شروع شد که حدود ساعت ۶ صبح دو محور با یکدیگر به طور نسبی الحاق شدند و تا عصر همانروز الحاق بطور کامل انجام شد. مرحله سوم عملیات هم در ساعت ۲۲ شب ۱۵ آبان آغاز شد و با وارد آمدن تلفات به دشمن و تامین اهداف مورد نظر در فردای آن روز پایان یافت. در خلال این عملیات گسترده اما محدود نیروهای عراقی با ناجوانمردی تمام از سلاحهای شیمیایی جهت مقابله استفاده کردند. اما از بیم محاصره و انهدام ار محور ربوط و چم‌هندی عقب نشینی کردند و امکانات بسیاری از خود بر جای گذاشتند. انهدام ۲۷۰ نفربر و تانک/ ۲۵۰ خودروی نظامی/ ۳۰ تفنگ ۱۰۶/ سرنگون شدن ۱۲ هواپیما/ به غنیمت درآمدن ۱۴۹ تانک و نفربر/ کشته و مجروح شدن ۶۰۰۰ تن/ به اسارت درآمدن ۲۳۵۰ تن و آسیب ۲۰ تا ۱۰۰ درصدی به ۹ تیپ عراق از جمله خسارات عمده
دشمن بعثی بود.
در پی موفقیت عملیات محرم، علاوه بر شکست تبلیغات نسبتا وسیع عراق مبنی بر متوقف کردن نیروهای ایرانی پس از عملیات ناموفق رمضان، فرماندهان نظامی کشورمان به توانایی خود برای انجام عملیات سرنوشت ساز در منطقه عملیاتی محرم اعتقاد و اطمینان یافته و تصرف شهر العماره عراق را امکان‌پذیر دانستند. انجام عملیات والفجر مقدماتی بر اساس چنین دیدگاه و اطمینانی بود که طراحی شده و به مرحله اجرا درآمد. همچنین در نتیجه عملیات محرم علاوه بر آزاد شدن ۷۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران، از جمله ارتفاعات ۴۰۰ و ۲۹۸، پل چم سری، حوزه نفتی بیات، نهر عنبر، چم سری و موسیان، جاده عین خوش- دهلران از دید دشمن خارج شد و در مقابل شهرک طیب عراق به زیر دید نیروهای خودی درآمد. آزاد سازی ۳۰۰ کیلومتر مربع از خاک عراق از جمله پاسگاه‌های زبیدات، شرهانی، ابوغریب و… و تأسیسات نفتی منطقه ( ۳۰ تا ۳۵ حلقه چاه نفت) نیز از دیگر نتایج این عملیات بود.
